Długotrwałe problemy finansowe mogą zaburzyć funkcjonowanie mózgu

Naukowcy przeanalizowali dane 2759 osób. Uczestnicy przez wiele lat odpowiadali na pytania dotyczące dochodów, trudności finansowych oraz innych czynników społecznych, a następnie w wieku 53 lat wykonywali testy poznawcze, a część z nich w wieku 69-71 lat miała wykonane badania MRI mózgu.

Osoby, które przez wiele lat miały niskie dochody lub stale zmagały się z problemami finansowymi, osiągały gorsze wyniki w testach i szybkości przetwarzania informacji w wieku średnim. U tych samych osób w późniejszym wieku częściej obserwowano również gorszy stan mózgu, w tym większy zanik tkanki mózgowej.

Zależności te utrzymywały się nawet po uwzględnieniu innych czynników mogących wpływać na zdrowie mózgu, takich jak zdolności poznawcze w dzieciństwie, poziom wykształcenia czy trudna sytuacja społeczna w młodym wieku. Zdaniem badaczy oznacza to, że przewlekła bieda i stres ekonomiczny mogą być niezależnymi czynnikami ryzyka pogorszenia .

Najsilniejsze związki między trudną sytuacją finansową a gorszym zdrowiem mózgu zauważono u mężczyzn, osób wychowanych w niekorzystnych warunkach społecznych oraz osób posiadających wariant genu APOE-ε4, który wiąże się ze zwiększonym ryzykiem choroby Alzheimera. U mężczyzn długotrwałe problemy finansowe szczególnie mocno wiązały się z gorszymi wynikami poznawczymi.

Naukowcy wskazują kilka możliwych mechanizmów wyjaśniających te zależności. Przewlekły stres związany z brakiem pieniędzy może zwiększać stan zapalny organizmu, przyspieszać starzenie się mózgu oraz powodować tzw. obciążenie poznawcze, ponieważ ciągłe martwienie się o finanse pochłania zasoby psychiczne potrzebne do innych działań.

Badanie przyniosło także zaskakujący wynik: osoby doświadczające trudności finansowych miały gorsze wyniki już w wieku 53 lat, ale później ich spadek pamięci między 53. a 69. rokiem życia był wolniejszy niż u osób z lepszą sytuacją ekonomiczną. Naukowcy przypuszczają, że osoby te mogły wcześniej doświadczyć części utraty zdolności poznawczych, przez co późniejsze pogorszenie było mniej widoczne.

Autorzy badania podkreślają, że ograniczanie długotrwałego i wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej może mieć znaczenie nie tylko społeczne, ale także zdrowotne. Wyniki sugerują, że poprawa warunków życia w młodości i wieku średnim może pomóc zmniejszyć ryzyko późniejszego pogorszenia funkcji mózgu oraz rozwoju demencji.